Hiểu Biết Về Định (Samādhi)


dreamstime_86833964

Khi nghiên cứu kinh điển Pāli, Munindra biết được rằng Ðức Phật đã giảng và dạy hai loại thiền: một để phát triển định tâm và một để phát triển tuệ giác. Ngài giải thích: Cn phi bt đầu bng định. Chúng ta là chúng sanh cõi dc gii nên tâm thường bphân tán, lon động vì luôn tiếp xúc vi sáu loi đối tượng – sc, thanh, hương, v, xúc, pháp. Tâm ta cứ đi lang thang từ đối tượng này sang đối tượng khác tng khonh khc mt. Phát trin định tâm (samātha bhāvanā) là mt phương cách để an trtâm. Ðc Pht có chra rt nhiu phương pháp phát trin sự định tâm như pháp quán tưởng và tng nim.

 Ttrng thái tâm phóng dt, ta cgng đặt schú tâm trên mt đối tượng nht định, bqua các đối tượng khác. Chú tâm có nghĩa là cùng vi đối tượng. Trng thái tâm này cùng đi vi nht đim tâm, nhưng chúng khác nhau. Nếu ta hướng tâm vào vic đánh đập, giết hi, trm cp, đó là chú tâm bt thin, là tà định. Khi chánh nim va có mt thì tt ccác yếu tkhác đều được thanh lc – bi vì chánh nim luôn luôn là trng thái tâm thin lành và là mt yếu tta sáng. Là con người, ta có tim năng đạt được tt ccác loi hnh phúc, tt ccác kinh nghim cao đẹp. Nhưng khi nào ta còn trong cnh gii ca giác quan và ý nim, các năng lc tiêu cc có thkéo ta đi xung. Nhng năng lc này gi là trin cái hay chướng ngi ca tâm – tham ái, sân hn, bt an giao động, dã dượi bun ng, và hoài nghi. Khi ta cgng hành thin để an trtâm thì nhng chướng ngi này hay ngăn chn các nlc đó. Khi tâm định được vun bi mnh m, hành giả đạt đến các tng thin (jhāna), nhp định và kinh nghim được trng thái tnh tĩnh, an lc. Lúc đó là lúc cnăm chướng ngi tâm yếu đi, bị đè nén xung tn đáy sâu.

Ngài Munindra mô tả năm thiền chi có khả năng chận đứng được năm triền cái trong tầng thiền thứ nhất: định tâm hay nhất tâm diệt trừ tham ái, hỷ diệt trừ sân hận, lạc diệt trừ bất an giao động, tầm (hướng tâm chính xác và trực tiếp vào đối tượng) diệt trừ dã dượi buồn ngủ, tứ (áp đặt tâm trên đối tượng) diệt trừ hoài nghi. Các tng thin là gì? Tng thin có thể đi lên cao và cao hơn na, nhưng tt cả đều còn là phàm tâm và còn chu điu kin, không phi là tâm siêu thế. Nhưng các tng thin này có ích li vì gom tvà an định tâm, chế ngự được năng lc tiêu cc ca các chướng ngi thường khi lên khi ta hành thin. Ngài đưa ra một thí dụ so sánh để giúp các môn sinh hiểu rõ hơn: Khi chúng ta ném mt vt gì lên trên cao, nó srơi xung do sc hút ca trái đất. Nhưng sc mnh vượt bc ca mt ha tin có thvượt qua hp lc y và trthành vô trng lượng, như vy trng lc không thkéo nó xung được. Ri nếu ta có thể đi cao hơn na thì sc hút ca các hành tinh xa hơn skéo ta vhướng đó. Tương tnhư thế, khi sinh hot bình thường, ta không cm nhn được sc hút ca các trin cái. Nhưng khi ta va tp trung tâm ý thì nhng năng lc tiêu cc y ni lên. Nlc gichánh nim liên tc đều đặn, đưa tâm vmt đề mc, slàm tâm mnh mvà bén nhy. Dn dn, các trin cái bị đè nén xung. Nhng yếu tthin chi ca các tng định giúp tâm vượt qua trng thái mê m. Càng tiến lên các tng bc cao hơn, chúng càng mnh mvng chãi hơn, khiến tâm thêm tĩnh tnh, trong sáng và nhnhàng. Tuy nhiên, Ngài Munindra cũng cảnh giác các môn sinh về các trạng thái thay đổi của tâm thức này: Các tng thin này tchúng không phi là giác ng. Trng thái tti an nhiên đạt được ở đây là do hành giả đã vượt qua nhng năng lc tiêu cc – các trin cái. Hành gigiờ đang thhưởng san lc tt bc ca hnh phúc tâm linh, không phi ca lc thú giác quan. Ngay ccác tng thin cao nht, nơi hành gikinh nghim được tâm thc vô biên, cũng không phi là giác ng. Trong các pháp thoại, Ngài thường phân biệt chánh niệm (sati) và định (samādhi). Chúng khác nhau nhưng bổ sung cho nhau, hỗ trợ lẫn nhau để đạt được các tuệ giác minh sát (vipassanā) và trí tuệ trực giác (paññā) trên đường tu tập giải thoát. Định (samādhi) hay thiền chỉ (samatha) trợ lực cho đường tu được dễ dàng hơn. Ngài Munindra chỉ dạy ba cách để đạt giác ngộ: thứ nhất là hành thiền chỉ (samatha) rồi lấy tâm an trụ làm đề mục cho thiền quán vipassanā, thứ hai là hành thiền chỉ và thiền quán xen kẽ, và thứ ba là hành thiền quán đơn thuần. Ngài cho thí dụ: Gisbn mun vượt qua mt con sông ln. Bn có thbơi qua nhưng cũng có thdùng thuyn. Ði thuyn dhơn mà cũng thú vhơn. Nếu biết chai ththin chvà quán thì cũng như qua sông bng thuyn, rt nhanh chóng. Nhưng nếu không biết thin chthì bn phi dùng tay và chân để bơi qua. Thin quán đơn thun, không có kèm theo thin ch, gi là vipassanā khô (sukkha-vipassanā). Vic tu tp sdthông đạt hơn nếu thc hành chai.

Sống Viên Mã Kiếp Này (ngài thiền sư Munindra)



Chuyên mục:TU TẬP ĐỊNH

Thẻ:, ,

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất /  Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Đăng xuất /  Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất /  Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất /  Thay đổi )

w

Connecting to %s

%d bloggers like this: